Câu hỏi thường được đặt ra ở giai đoạn cắt giảm chi phí: hồ gia đình ít dùng buổi tối, có cần đèn không? Câu trả lời ngắn: có thể không cần đèn, nhưng bắt buộc phải đặt ống luồn dây từ giai đoạn kết cấu.
Đèn là hạng mục an toàn trước khi là hạng mục thẩm mỹ
Phần lớn người hỏi câu này đang nghĩ tới đèn như một thứ trang trí. Nhưng với hồ gia đình có trẻ nhỏ, chức năng quan trọng hơn là nhìn thấy đáy hồ khi trời tối.
Một hồ không đèn vào buổi tối là một mặt nước đen. Không nhìn thấy đáy nghĩa là không nhìn thấy người ở dưới. Đây là lý do an toàn, và nó đúng kể cả khi gia đình không có ý định bơi đêm — vì trẻ con không hỏi ý kiến trước khi xuống nước.
Lợi ích thứ hai, thực dụng hơn: buổi tối ở Việt Nam là khung giờ dùng hồ nhiều nhất trong phần lớn tháng của năm. Một hồ chỉ dùng được ban ngày là một hồ bị bỏ phí nửa công năng.
Điều bắt buộc, dù lắp đèn hay không
Ống luồn dây đèn phải được đặt trước khi đổ bê tông. Không có ngoại lệ.
Lý do: sau khi kết cấu đã xong và ốp hoàn thiện, muốn thêm đèn chỉ còn cách đục xuyên thành hồ. Mà mọi vết đục vào kết cấu hồ đều phải chống thấm lại, và mối vá bao giờ cũng yếu hơn kết cấu liền khối. Nói cách khác: tiết kiệm được tiền bộ đèn hôm nay, trả gấp nhiều lần nếu đổi ý sau ba năm.
Chi phí đặt sẵn hốc đèn và ống luồn ở giai đoạn kết cấu rất nhỏ so với tổng công trình. Nên làm cả khi chưa quyết định mua đèn — và yêu cầu nhà thầu để dây mồi trong ống, để sau này kéo dây không phải đục.
Ba yêu cầu kỹ thuật không được bỏ qua
| Yêu cầu | Vì sao |
|---|---|
| Đèn dùng điện áp thấp, cấp qua biến áp cách ly | Đây là yêu cầu an toàn cơ bản của thiết bị trong nước. Nhìn thấy dây 220 V đi thẳng xuống hốc đèn là phải dừng nghiệm thu ngay |
| Biến áp đặt ngoài vùng ẩm, trong phòng máy khô ráo | Biến áp đặt sai chỗ là điểm hỏng sớm và là rủi ro điện |
| Mạch đèn có thiết bị chống dòng rò, và được bấm thử tại buổi nghiệm thu | Một thiết bị chống rò chưa bao giờ được thử là một thiết bị chưa biết còn hoạt động hay không |
Toàn bộ danh mục cần kiểm tra ở phần điện nằm trong bài Bảng kiểm nghiệm thu hồ bơi.
Đèn có tốn điện không?
Với đèn LED, đây gần như không phải khoản đáng kể trong hoá đơn của một hồ bơi. Đèn chỉ chạy vài giờ buổi tối, trong khi bơm tuần hoàn chạy nhiều giờ mỗi ngày quanh năm — bơm mới là khoản lớn. Cách tách hoá đơn điện của hồ theo từng thiết bị có trong bài Hoá đơn tiền điện của hồ bơi gồm những gì.
Nếu hồ còn dùng đèn halogen đời cũ thì khác: loại này tiêu thụ cao hơn nhiều và toả nhiệt. Thay sang LED thường hoàn vốn nhanh, và là một trong những hạng mục cải tạo đơn giản nhất.
Tóm lại
- Đang xây hồ mới: đặt hốc đèn và ống luồn dây có dây mồi, dù chưa mua đèn. Phần này không có đường lùi
- Có trẻ nhỏ trong nhà: nên lắp, và coi đây là hạng mục an toàn chứ không phải trang trí
- Hồ đã xong, chưa có đèn, muốn lắp thêm: phải khảo sát xem có ống chờ sẵn không trước khi báo giá. Có ống chờ thì đơn giản; không có thì đây là việc can thiệp vào kết cấu và cần tính kỹ
Muốn lắp thêm đèn cho hồ đã hoàn thiện? Việc đầu tiên là xác định có ống chờ sẵn hay không và tình trạng hệ điện hiện tại ra sao. Kiểm toán hệ thống hồ bơi kiểm tra phần an toàn điện, tiếp địa và chống dòng rò cùng với toàn bộ hệ thống — từ 15 triệu. Xem thêm cải tạo và sửa chữa hồ bơi.