Chống thấm hồ bơi: bốn vị trí hỏng nhiều nhất và vì sao

Chống thấm là hạng mục quyết định tuổi thọ của một hồ bơi, và cũng là hạng mục bị cắt giảm nhiều nhất để hạ giá chào thầu. Lý do rất đơn giản: chủ đầu tư không nhìn thấy nó. Lớp chống thấm nằm khuất dưới gạch, và khi phát hiện ra vấn đề thì việc sửa đã trở thành đục phá kết cấu chứ không còn là vá bề mặt.

Sau nhiều công trình cải tạo, chúng tôi thấy phần lớn rò rỉ tập trung vào bốn vị trí. Bài này nêu cả bốn, kèm dấu hiệu nhận biết từ phía chủ đầu tư.

Vị trí 1 — Chân tường và góc đáy hồ

Đây là nơi hai mặt phẳng bê tông gặp nhau, và là nơi ứng suất tập trung nhiều nhất khi kết cấu co ngót hoặc lún nhẹ.

Vì sao hỏng: lớp chống thấm ở góc chỉ được quét như trên mặt phẳng, không có gia cường. Đúng cách phải bo góc và gia cường bằng lớp lưới hoặc dải băng chuyên dụng — một vết nứt chân tóc ở góc cũng đủ để nước thấm ra ngoài suốt nhiều năm.

Dấu hiệu: nền hoặc sân quanh hồ ẩm dai dẳng ở một phía dù trời không mưa; cỏ ở một góc xanh tốt bất thường; tường bao ngoài hồ có vệt loang chân tường.

Vị trí 2 — Quanh các đầu chờ xuyên thành hồ

Mỗi skimmer, mỗi cửa xả, mỗi hốc đèn, mỗi cửa hút đáy là một lỗ thủng có chủ đích qua kết cấu. Một hồ gia đình bình thường có từ tám đến mười lăm điểm xuyên như vậy.

Vì sao hỏng: vật liệu ống nhựa và vật liệu bê tông giãn nở khác nhau theo nhiệt độ. Nếu mối tiếp giáp không được xử lý bằng vật liệu đàn hồi, sau vài mùa nắng mưa sẽ hở ra một khe rất nhỏ — đủ để nước đi.

Dấu hiệu: mực nước tụt tới ngang miệng skimmer rồi dừng lại. Đây là dấu hiệu rất đặc trưng: nước chỉ rò được tới cao độ của điểm hở, xuống dưới đó thì hết đường ra.

Vị trí 3 — Mạch ngừng bê tông

Khi thành hồ và đáy hồ không đổ liền một mẻ, chỗ tiếp giáp giữa hai lần đổ gọi là mạch ngừng. Bê tông cũ và bê tông mới không dính vào nhau như một khối liền.

Vì sao hỏng: mạch ngừng cần được xử lý ngay từ khi thi công — bằng băng cản nước đặt sẵn trước khi đổ, hoặc bằng biện pháp tương đương. Đây là việc không có đường lùi: bỏ qua ở giai đoạn kết cấu thì sau này chỉ còn cách bơm keo áp lực từ ngoài vào, một giải pháp chữa cháy chứ không phải giải pháp.

Dấu hiệu: vệt ẩm chạy thành đường ngang trên tường bao bên ngoài hồ, ở đúng một cao độ.

Vị trí 4 — Khe co giãn, chân bậc và các chi tiết gắn thêm

Bậc lên xuống, ghế ngồi trong hồ, bệ đặt vòi phun, chân tay vịn — tất cả những thứ gắn vào thành hoặc đáy sau khi kết cấu đã xong đều là điểm yếu tiềm tàng.

Vì sao hỏng: khoan vào kết cấu sau khi đã chống thấm là phá thủng lớp chống thấm. Nếu điểm khoan không được xử lý lại đúng cách, nó thành một đường dẫn nước xuyên qua toàn bộ chiều dày thành hồ.

Dấu hiệu: mất nước tăng lên rõ sau một đợt lắp thêm thiết bị hoặc sau một lần sửa chữa nhỏ.

Cách phân biệt: hồ đang rò hay chỉ là bay hơi

Bay hơi ở Việt Nam có thể làm hồ tụt vài milimét mỗi ngày, nhiều hơn vào những ngày nắng gắt và có gió. Đừng vội kết luận là rò.

Phép thử cái xô — làm được ngay, không cần thiết bị:

1. Đặt một cái xô lên bậc trong hồ, sao cho xô ngập một phần và ổn định
2. Đổ nước vào xô cho mực nước trong xô ngang bằng mực nước hồ
3. Đánh dấu cả hai mực nước — trong xô và ngoài hồ
4. Tắt bơm, không dùng hồ, để yên 24–48 giờ
5. So sánh: nước trong xô chỉ bay hơi. Nước hồ vừa bay hơi vừa rò (nếu có rò)

Hai bên tụt bằng nhau → không rò. Nước hồ tụt nhiều hơn → phần chênh lệch chính là lượng rò.

Làm thêm một lần nữa với bơm chạy liên tục. Nếu rò nhiều hơn hẳn khi bơm chạy, vấn đề nằm ở đường ống áp lực chứ không ở kết cấu hồ — hai hướng xử lý hoàn toàn khác nhau, và biết trước điều này tiết kiệm rất nhiều tiền đục phá nhầm chỗ.

Nếu đang chuẩn bị xây hoặc cải tạo

Ba việc phải yêu cầu bằng văn bản, không nói miệng:

• Biên bản thử áp tuyến ống có chữ ký hai bên, làm trước khi lấp. Đây là bằng chứng duy nhất cho phần sẽ bị che khuất vĩnh viễn
• Biên bản thử kín nước — bơm đầy hồ, giữ nhiều ngày, quan sát mực nước và mặt ngoài kết cấu, trước khi ốp hoàn thiện
• Điều khoản bảo hành chống thấm ghi rõ số năm và ghi rõ trường hợp không bảo hành. Một cam kết “bảo hành trọn đời” không kèm phạm vi thì không có giá trị vào lúc cần dùng đến

Văn Lang Pool bảo hành chống thấm 5 năm cho công trình do chúng tôi thi công, ghi trong hợp đồng. Danh sách đầy đủ những gì cần kiểm tra trước khi ký nghiệm thu nằm trong bài Bảng kiểm nghiệm thu hồ bơi.