Câu trả lời phổ biến nhất mà chủ hồ nhận được là “chạy 8 tiếng cho chắc”. Đó không phải câu trả lời, đó là cách né câu hỏi. Số giờ chạy bơm đúng của một hồ bơi tính ra được, và phép tính chỉ mất hai phút.
Nguyên tắc: bơm chạy để lọc hết nước, không phải để chạy cho đủ giờ
Mục đích của bơm tuần hoàn là đưa toàn bộ khối nước trong hồ đi qua bình lọc. Số lần khối nước đó được lọc hết trong một ngày gọi là số vòng tuần hoàn.
Thời gian để lọc hết một lần toàn bộ thể tích hồ gọi là chu kỳ tuần hoàn. Đây là con số quyết định:
| Loại hồ | Chu kỳ tuần hoàn nên đạt | Số vòng mỗi ngày |
|---|---|---|
| Hồ gia đình, biệt thự | 4–6 giờ | 1–2 vòng |
| Hồ kinh doanh — resort, khách sạn, chung cư, trường học | 2–4 giờ | 2–3 vòng trở lên |
Hồ kinh doanh cần chu kỳ ngắn hơn vì tải bẩn trên mỗi mét khối nước lớn hơn hẳn: nhiều người dùng hơn, kem chống nắng nhiều hơn, mồ hôi nhiều hơn.
Phép tính, làm trong hai phút
Bước 1 — Thể tích hồ
Dài × rộng × độ sâu trung bình, đơn vị mét, ra m³. Độ sâu trung bình chứ không phải độ sâu chỗ sâu nhất — với hồ có đáy dốc, lấy (sâu nhất + nông nhất) chia đôi.
Ví dụ: hồ 8 m × 4 m, đáy dốc từ 1,2 m tới 1,6 m.
Độ sâu trung bình = (1,2 + 1,6) ÷ 2 = 1,4 m
Thể tích = 8 × 4 × 1,4 = 44,8 m³
Bước 2 — Lưu lượng thực của bơm
Đây là chỗ hầu hết mọi người làm sai: lấy con số in trên nhãn bơm. Con số đó là lưu lượng ở cột áp bằng không, tức là bơm không phải đẩy nước qua bất cứ thứ gì. Trong hồ thật, nước phải đi qua bình lọc, van, co, ống — lưu lượng thực luôn thấp hơn.
Cách đọc đúng: nhìn đồng hồ lưu lượng lắp trên đường ống hồi. Nếu hệ thống không có đồng hồ lưu lượng, đó là một thiếu sót nên khắc phục — nó là thiết bị rẻ nhất trong phòng máy nhưng cho biết nhiều nhất.
Bước 3 — Chia
Thể tích ÷ lưu lượng thực = chu kỳ tuần hoàn (giờ).
Tiếp ví dụ: đồng hồ đọc 11 m³/h.
44,8 ÷ 11 = 4,1 giờ cho một vòng.
Hồ gia đình cần 1–2 vòng mỗi ngày → chạy 4 đến 8 tiếng. Con số 8 tiếng trong trường hợp này tình cờ đúng — nhưng nó đúng vì phép tính ra như vậy, không phải vì ai đó nói thế.
Khi nào “8 tiếng” là sai
| Tình huống | Hậu quả của việc chạy theo thói quen |
|---|---|
| Bơm quá nhỏ so với hồ — ví dụ hồ 90 m³ nhưng lưu lượng thực chỉ 9 m³/h | Một vòng mất 10 tiếng. Chạy 8 tiếng nghĩa là chưa lọc hết một lần nước trong cả ngày. Nước sẽ luôn hơi đục và luôn tốn hoá chất |
| Bơm quá lớn — hồ 40 m³, lưu lượng 20 m³/h | Một vòng chỉ 2 tiếng. Chạy 8 tiếng là 4 vòng — thừa. Tiền điện trả gấp đôi mức cần thiết, mà nước không trong hơn |
| Hồ kinh doanh dùng lịch của hồ gia đình | Chu kỳ 4–6 giờ không đủ cho tải người dùng thương mại. Nước sẽ mất chuẩn vào đúng cuối tuần đông khách |
Bốn điều chỉnh nên làm sau khi có con số
- Chia làm hai ca thay vì chạy liền một mạch. Ví dụ 4 tiếng buổi sáng, 4 tiếng buổi chiều. Nước được xáo trộn đều hơn trong ngày, và hoá chất phân bố tốt hơn so với chạy liền rồi để yên 16 tiếng
- Ca chính nên trùng giờ nắng. Đây là lúc tảo phát triển nhanh nhất và clo phân huỷ nhanh nhất dưới tia UV
- Ngày có nhiều người bơi thì cộng thêm giờ. Một buổi tiệc 20 người trong hồ gia đình bằng vài tuần sử dụng bình thường về tải bẩn
- Sau mưa lớn, chạy thêm một vòng đầy đủ. Nước mưa mang theo bụi, lá và làm loãng hoá chất
Chạy ít hơn để tiết kiệm điện — có được không?
Được, nhưng chỉ theo một hướng: giảm giờ chạy thì phải tăng hiệu quả mỗi giờ, không phải cắt bừa.
Cắt từ 8 tiếng xuống 5 tiếng mà không thay đổi gì khác thì tiết kiệm được tiền điện trong một tháng, rồi trả lại nhiều hơn thế cho hoá chất xử lý nước đục, và trả tiếp lần nữa khi bề mặt hồ xuống cấp vì nước mất chuẩn kéo dài.
Hướng đúng để giảm chi phí điện là giảm tổn thất áp của hệ thống — ống đủ lớn, ít co, bình lọc sạch — để bơm cho lưu lượng cao hơn ở cùng công suất. Khi đó chu kỳ tuần hoàn ngắn lại, và số giờ cần chạy giảm theo một cách có cơ sở. Cách kiểm chứng nằm trong bài Chọn bơm và bình lọc hồ bơi: tính toán từ A đến Z.
Không biết lưu lượng thực của hồ mình là bao nhiêu? Phần lớn hồ ở Việt Nam không có đồng hồ lưu lượng, nên chủ đầu tư không có cách nào tự kiểm chứng. Kiểm toán hệ thống hồ bơi đo lưu lượng, áp suất và điện năng thực tế rồi tính lại chế độ chạy cho đúng hồ của anh chị — từ 15 triệu, 2–3 ngày. Hoặc xem các gói bảo trì định kỳ nếu anh chị muốn có người theo dõi thường xuyên.